Atık Yönetimi Planı Nedir? Neden Hazırlanır? Kimler Hazırlamalıdır?

Atıkların çevreye zarar vermeden yönetilmesi, yalnızca bertaraf aşamasında değil; oluşumundan nihai işlemine kadar planlı bir yaklaşım gerektirir. Bu yaklaşımın temel araçlarından biri Atık Yönetimi Planıdır.

Atık Yönetimi Planı Nedir?

Atık Yönetimi Yönetmeliği’nde tanımlandığı şekliyle Atık Yönetimi Planı;atıkların çevreyle uyumlu bir şekilde yönetilmesini sağlamak amacıyla hazırlanan kısa ve uzun vadeli program ve politikalardır.

Bu planlar, bir tesisin ya da kurumun atıklarını nasıl yönettiğini, hangi atıkların oluştuğunu ve bu atıklar için hangi yöntemlerin uygulandığını sistematik şekilde ortaya koyar.

Atık Yönetimi Planı Neden Hazırlanır?

Atık yönetim planlarının hazırlanmasının temel amaçları şunlardır:

• Atıkların çevre ve insan sağlığına zarar vermeden yönetilmesini sağlamak

• Atık oluşumunu azaltmak ve geri kazanımı artırmak

• Mevzuata uygunluk sağlamak

• Denetim süreçlerinde izlenebilirliği sağlamak

• Tesisin atık yönetim politikasını netleştirmek

Atık yönetimi planı, aynı zamanda tesisin çevresel sorumluluğunu belgeleyen temel dokümanlardan biridir.

Atık Yönetimi Planlarını Kimler Hazırlamalıdır?

• Sanayi tesisleri

• Üretim yapan işletmeler

• Atık oluşumu olan tüm tesisler

• Belediyeler (evsel kaynaklı tehlikeli atıklar için)

Sanayi tesisleri ile belediyelerin hazırlayacağı planların kapsamı ve içeriği farklılık göstermektedir.

Sanayi Tesisleri İçin Atık Yönetimi Planında Neler Olmalıdır?

Sanayiciler tarafından hazırlanarak İl Müdürlüklerine gönderilecek atık yönetim planları detaylı olmalıdır. Her tesisin planı, prosesine ve yönetim politikasına göre farklılık gösterebilir.

Ancak her atık yönetimi planında asgari olarak şu bilgiler yer almalıdır:

• Tesis içinde oluşan atıkların

  • Atık Yönetimi Yönetmeliği EK-4’e göre atık kodları

  • Yıllık miktarları

• Geçici depolama alanlarının durumu

• Atıkların ne kadarının geri kazanıldığı

• Ne kadarının bertarafa gönderildiği

• Atıkların gönderildiği geri kazanım ve bertaraf tesislerinin isim ve adresleri

• Atıklara uygulanan işlemler

• Tesis içinde yapılan atık minimizasyonu çalışmaları

• Geri kazanım, bertaraf veya ihracat politikaları

• Önümüzdeki 3 yıl içinde kapasite artışı planları (varsa)

Belediyeler İçin Atık Yönetimi Planında Neler Olmalıdır?

Belediyelerin hazırlayacağı atık yönetimi planları, evlerden kaynaklanan tehlikeli atıkları kapsar. Bu planlar için ayrı bir format belirlenmemiştir; ancak aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:

• Evsel kaynaklı tehlikeli atıkların

  • Kaynağında ayrı toplanıp toplanmadığı

  • Ayırma ünitesi bulunup bulunmadığı

  • Henüz yoksa ne planlandığı

• Amaçlar ve hedefler

• Ayrı toplanan tehlikeli atıkların

  • Atık kodları

  • Miktarları (nüfus ve nüfus artış oranına göre 3 yıllık tahmini)

• Geçici veya ara depolama tesislerinin durumu

• Geri kazanım veya bertaraf tesislerine gönderim planları

• Taşıma süreci

  • Lisanslı araçların belediyeye ait olup olmadığı

  • Ya da lisanslı firmalardan hizmet alınıp alınmadığı

• Kamuoyunun bilgilendirilmesine yönelik yapılan ve planlanan çalışmalar

Sonuç

Atık Yönetimi Planı, yalnızca mevzuat gereği hazırlanan bir belge değil;etkin, izlenebilir ve sürdürülebilir bir atık yönetimi sisteminin temelidir.

Doğru hazırlanmış bir atık yönetimi planı;hem çevreyi korur hem de işletmelerin uzun vadede maliyetlerini ve risklerini azaltır.

📌 Atık Yönetimi Planlarının hazırlanmasına ve değerlendirilmesine ilişkin esaslara Bakanlığın yayımladığı duyuru üzerinden ulaşılabilir.