COP30: İklim Zirvesi mi, Küresel Bir Oyalama mı?

Brezilya’nın Belém kentinde düzenlenen COP30 İklim Zirvesi tamamlandı. İki hafta süren yoğun müzakerelerin ardından ülkeler bir kez daha “iklim için birlikte hareket etme” mesajları verdi. Ancak zirve sona erdiğinde akıllardaki temel soru değişmedi: COP30, hızlanan iklim krizini durdurmak için gerçekten yeterli oldu mu?

COP 30 BELEM 2025

Hedefler Var, Bağlayıcılık Yok

COP30’un merkezinde, ülkelerin güncellenmiş emisyon azaltım hedefleri yer aldı. Ancak açıklanan ulusal katkı beyanları (NDC’ler), bilim insanlarının 1,5°C hedefi için gerekli gördüğü kesintilerin oldukça gerisinde kaldı. Zirve sonunda net takvimler ve yaptırımı olan kararlar ortaya konulamadı.

Finansman Tartışması Yine Kilitlendi

Gelişmekte olan ülkelerin en büyük beklentisi iklim finansmanıydı. Adaptasyon, kayıp ve zarar mekanizmaları tekrar gündeme gelse de, zengin ülkelerin somut ve güvenilir finans taahhütleri sınırlı kaldı. Açıklanan rakamlar, iklim krizinin gerçek maliyetiyle kıyaslandığında yetersiz bulundu.

Fosil Yakıtlar: En Büyük Tabu

COP30’un en çok eleştirilen başlıklarından biri fosil yakıtlar oldu. “Fosil yakıtlardan çıkış” ifadesi yine net ve bağlayıcı şekilde metinlere girmedi. Petrol ve gaz üreticisi ülkelerin baskısı, zirvenin en kritik konusunun açıkça ele alınmasını engelledi.

Uygulama Yerine Söylem

Zirve boyunca yenilenebilir enerji, ormanların korunması ve adil geçiş kavramları sıkça dile getirildi. Ancak bu alanlarda da uygulanabilir, ölçülebilir ve zorunlu kararlar yerine iyi niyet beyanları öne çıktı. COP30, birçok kesim tarafından “uygulama zirvesi” olmaktan uzak kaldığı gerekçesiyle eleştirildi.

Güven Erozyonu Derinleşiyor

İklimden en çok etkilenen küçük ada devletleri ve kırılgan ülkeler için COP30 büyük bir hayal kırıklığı yarattı. Zirveler devam ederken sıcaklık rekorları kırılıyor, aşırı hava olayları artıyor ve kayıplar büyüyor. Bu tablo, COP sürecine duyulan güveni her yıl biraz daha zayıflatıyor.

Sonuç: Bir Fırsat Daha Kaçtı mı?

COP30, küresel iklim diplomasisinin hâlâ ayakta olduğunu gösterdi; ancak iklim krizinin aciliyetiyle uyumlu bir cesaret ortaya koyamadı. Dünya ısınmaya devam ederken, zirvelerden çıkan kararların hızı ve etkisi giderek daha fazla sorgulanıyor.

Artık soru şu:COP zirveleri gerçekten çözüm üretebilecek mi, yoksa tarihe kaçırılmış fırsatlar dizisi olarak mı geçecek?