Meslek Hastalığı Nedir? En Sık Görülen Meslek Hastalıkları ve Önlenmesi

hseturkiye
3 Oca
2 dakikada okunur

İş sağlığı ve güvenliği denildiğinde çoğu zaman akla ilk olarak iş kazaları gelir. Ancak istatistiklere ve saha uygulamalarına bakıldığında, meslek hastalıkları en az iş kazaları kadar ciddi, hatta çoğu zaman daha yıkıcı sonuçlara yol açan bir risk alanıdır. Üstelik meslek hastalıkları genellikle yavaş gelişir ve fark edildiğinde geri dönüşü zor olabilir.

Meslek Hastalığı Nedir?

Meslek hastalığı; çalışanın yaptığı işin niteliği nedeniyle, tekrarlayan veya uzun süreli maruziyetler sonucunda ortaya çıkan hastalıkları ifade eder. Bu hastalıklar ani değil, çoğunlukla zaman içinde gelişir ve maruziyet devam ettikçe şiddetlenir.

İş Kazası ile Meslek Hastalığı Arasındaki Fark

İş kazaları ani ve beklenmedik olaylar sonucunda meydana gelirken, meslek hastalıkları uzun süreli maruziyetlerin sonucudur. Örneğin bir çalışanın yüksekten düşmesi iş kazasıdır; ancak yıllarca gürültülü ortamda çalışan bir kişinin işitme kaybı yaşaması meslek hastalığıdır.

En Sık Görülen Meslek Hastalıkları

Meslek hastalıkları, maruz kalınan risk türüne göre farklı gruplarda incelenir.

Toz Kaynaklı Hastalıklar

Madencilik, inşaat ve sanayi sektörlerinde sıkça görülen toz maruziyeti; pnömokonyoz, silikozis ve kronik solunum yolu hastalıklarına yol açabilir. Bu hastalıklar genellikle yıllar içinde gelişir.

Kimyasal Maruziyetler

Solventler, ağır metaller ve çeşitli endüstriyel kimyasallar; karaciğer, böbrek ve sinir sistemi üzerinde ciddi hasarlara neden olabilir. Kimyasal maruziyet çoğu zaman fark edilmeden gerçekleşir.

Gürültüye Bağlı İşitme Kaybı

Yüksek gürültülü ortamlarda uzun süre çalışan kişilerde kalıcı işitme kaybı görülebilir. Bu durum en yaygın meslek hastalıklarından biridir ve çoğu zaman geç fark edilir.

Titreşim Kaynaklı Hastalıklar

El-kol titreşimi veya tüm vücut titreşimi; dolaşım bozuklukları, sinir hasarı ve kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarına neden olabilir.

Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları

Yanlış duruş, ağır yük kaldırma ve tekrarlayan hareketler bel, boyun ve eklem rahatsızlıklarına yol açar. Ofis çalışanları da bu risk grubunun içindedir.

Meslek Hastalıklarının Erken Belirtileri

Meslek hastalıkları genellikle sinsi ilerler. Sürekli yorgunluk, nefes darlığı, işitmede azalma, uyuşma, ağrı ve hareket kısıtlılığı erken uyarı işaretleri arasında yer alır. Bu belirtilerin ciddiye alınması büyük önem taşır.

Meslek Hastalıkları Nasıl Önlenir?

Meslek hastalıklarının büyük bir bölümü önlenebilir risklerdir. Bunun için:

Risk değerlendirmeleri sahaya uygun yapılmalıdır
İş hijyeni ölçümleri düzenli olarak gerçekleştirilmelidir
Kişisel koruyucu donanımlar doğru seçilmeli ve etkin kullanılmalıdır
Çalışanlara periyodik sağlık gözetimi uygulanmalıdır
Eğitimler uygulamaya dönük ve sürekli olmalıdır

İşveren ve Çalışan Sorumlulukları

İşverenler, çalışanların sağlığını koruyacak önlemleri almakla yükümlüdür. Çalışanlar ise risklere karşı verilen eğitimlere uymalı ve koruyucu ekipmanları doğru şekilde kullanmalıdır. Meslek hastalıklarının önlenmesi, ortak bir sorumluluktur.

Sonuç

Meslek hastalıkları, iş kazalarına kıyasla daha az görünür olsa da etkileri çok daha uzun sürelidir. Erken önlem alınmadığında hem çalışan sağlığı hem de iş gücü kaybı açısından ciddi sonuçlar doğurur. Etkili bir iş sağlığı ve güvenliği sistemi, meslek hastalıklarını ortaya çıktıktan sonra değil, oluşmadan önce engellemeyi hedeflemelidir.

Kaynaklar: