Yapay Zeka ve Bilgilerin Gizliliği

Yapay Zekâya Sorduğumuz Bilgiler Ne Kadar Güvende?

Yapay zekâ araçları hayatımızın neredeyse her alanına girdi. E-posta yazdırıyoruz, rapor özetliyoruz, teknik hesaplamalar yaptırıyor, hatta şirket içi dokümanları analiz ettiriyoruz. Peki hiç durup şunu sorduk mu:Yapay zekâya sorduğumuz bilgiler ne kadar gizli kalıyor?

Bu soru yalnızca bireysel kullanıcıları değil; işverenleri, İSG profesyonellerini, danışmanları ve kamu kurumlarını da yakından ilgilendiriyor.

Yapay Zekâ “Hatırlar mı”?

Yaygın bir yanlış kanı şudur:

“Yapay zekâya yazdığım her şey sistemde kaydediliyor ve başkalarına gösteriliyor.”

Gerçek biraz daha nüanslıdır.

Çoğu modern yapay zekâ sistemi:

• Sohbeti kısa süreli olarak işler

• Kullanıcıyı doğrudan tanımlayan bilgi ile eğitilmez

• Oturumlar arasında bireysel hafıza tutmaz

Ancak bu, paylaşılan bilgilerin hiçbir risk taşımadığı anlamına gelmez.

Asıl Risk Nerede Başlıyor?

Risk, yapay zekânın kendisinden çok kullanım şekli ile ilgilidir.

Özellikle şu tür bilgiler yüksek risk taşır:

• Firma adı, tesis adı, açık adres

• Çalışan isimleri, T.C. kimlik numarası, sicil bilgileri

• Ölçüm sonuçları, maruziyet değerleri

• Henüz yayımlanmamış raporlar

• Ticari sır niteliğindeki proses bilgileri

Bu tür veriler, anonimleştirilmeden paylaşıldığında kişisel veri veya ticari veri ihlali riskini doğurur.

KVKK ve GDPR Açısından Durum

Türkiye’de KVKK, Avrupa’da GDPR; kişisel verilerin işlenmesini sıkı kurallara bağlar.Buradaki kritik nokta şudur:

Yapay zekâya girilen veri, bir “üçüncü tarafa aktarım” olarak değerlendirilebilir.

Bu nedenle:

• Açık rıza alınmadan

• Veri minimizasyonu yapılmadan

• Anonimleştirme uygulanmadan

yapay zekâ araçlarının kullanılması hukuki risk doğurabilir.

Kurumsal Kullanımda En Sık Yapılan Hata

Sahada sık görülen bir örnek:Bir işyeri ortam ölçüm raporu veya risk değerlendirmesi, “daha iyi ifade etsin” diye doğrudan yapay zekâya yükleniyor.

Bu noktada sorun şudur:

• Rapor içinde firma adı var

• Ölçüm sonuçları var

• Çalışan sayıları ve bölümler var

Bu artık basit bir metin düzenleme değil, kurumsal veri paylaşımıdır.

Y

apay Zekâyı Güvenli Kullanmak Mümkün mü?

Evet, mümkün. Ama bazı kurallarla:

• Özel isimleri silerek veya değiştirerek kullanın

• Sayısal verileri genelleştirin (örn. “yüksek”, “düşük” gibi)

• Taslak metin üretimi için kullanın, nihai belgeyi doğrudan kopyalamayın

• Kişisel veri içeren dosyaları yüklemeyin

Yapay zekâ, bir asistan olarak kullanıldığında faydalıdır; bir arşiv veya emanet kasa değildir.

Sonuç: Kolaylık mı, Kontrol mü?

Yapay zekâ büyük bir kolaylık sağlıyor. Ancak kontrolsüz kullanım, görünmeyen riskler yaratıyor.Bugün paylaşılan küçük bir bilgi, yarın hukuki veya ticari bir soruna dönüşebilir.

Asıl soru şudur:Hız kazanmak uğruna, veri güvenliğinden ne kadar ödün veriyoruz?

Yapay zekâ güçlüdür; ama güvenli kullanım her zaman kullanıcının sorumluluğundadır.